Maj miesiącem (nie tylko) katowickich pszczół

Kiedy w 2019 roku ustawiliśmy w Katowicach pierwsze miejskie ule budziło to spore zdziwienie i ciekawość mieszkańców. Dzisiaj mamy ich 9 i wszystkie są zlokalizowane przy miejscach użyteczności publicznej, co jest dobrym przyczynkiem do przypominania mieszkańcom o znaczeniu tych pożytecznych owadów dla ekosystemu naszego miasta. Do tego pszczelego zasobu mieszkaniowego dochodzą tzw. domki dla zapylaczy, często ustawiane w lokalizacjach wskazanych przez mieszkańców w ramach katowickiego zielonego budżetu. Pszczoły są niezwykle ważnym elementem miejskiego ekosystemu. Dzięki nim możliwe jest zapylanie wielu gatunków roślin, a tym samym zachowanie bioróżnorodności – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Miasto zakłada łąki i stawia ule

Wśród wielu działań miasta Katowice, których celem jest troska o bioróżnorodność, w tym także o pszczoły i inne owady zapylające, jest zakładanie łąk kwietnych. Dziś wpisały się one już na stałe w miejski krajobraz i można je znaleźć praktycznie we wszystkich dzielnicach, m.in. w Szopienicach, Nikiszowcu, Bogucicach, na os. Tysiąclecia, os. Witosa, Borkach, Janowie, Brynowie czy Podlesiu. Łąki kwietne nie tylko poprawiają estetykę przestrzeni miejskiej, ale przede wszystkim stanowią ważne źródło pożywienia dla pszczół, trzmieli i motyli.

Miejskie pasieki działają przede wszystkim z myślą o wspieraniu lokalnego ekosystemu i owadów zapylających. Dzięki pracy pszczół możliwe jest skuteczniejsze zapylanie roślin, co wpływa zarówno na miejską zieleń, jak i lokalną bioróżnorodność.

Po zebraniu i przebadaniu miód tradycyjnie stał się jednym z miejskich gadżetów promocyjnych. – W minionym sezonie miodem pozyskanym z miejskich uli zapełniono ponad tysiąc niewielkich słoiczków, przy jednoczesnym pozostawieniu odpowiednich zapasów dla pszczół na okres zimowy. Miód zebrany w tym roku ponownie będzie wykorzystywany do promocji Katowic. Słoiczki można zdobyć m.in. w konkursach organizowanych w mediach społecznościowych miasta – mówi Łukasz Gawroński, naczelnik wydziału promocji w Urzędzie Miasta Katowice.

Niektóre pszczoły wolą mieszkać w domkach

Zakład Zieleni Miejskiej w Katowicach ma pod swoją opieką 15 domków dla owadów zapylających, zlokalizowanych w różnych częściach miasta – znajdują się m.in. w parku Wełnowieckim, przy skwerze Fojkisa czy placu Gwarków. Przeznaczone są one przede wszystkim dla pszczół murarek. Choć są one blisko spokrewnione z pszczołami miodnymi, to wiodą bardziej samotniczy tryb życia. Przede wszystkim nie mają królowej i same poszukują miejsca, gdzie mogą przebywać i składać jaja.

Jest to gatunek łagodny i nieagresywny dla człowieka – nie ma nawyku ochrony swojego gniazda, więc nie atakuje. Pokarmu szuka jak najbliżej swojego „lokum”, dlatego warto zakładać dla tych pszczół specjalne domki. Pszczoły murarki są bardzo pożytecznymi owadami – są bardziej wydajne niż pszczoły miodne – zapylają wiele gatunków roślin, szczególnie tych wczesnowiosennych, które nie mogą zostać zapylone przez owady, które nie obudziły się jeszcze z zimowego snu – wyjaśnia Mieczysław Wołosz, dyrektor Zakładu Zieleni Miejskiej w Katowicach.

O miododajnych owadach pamięta również Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach, który na terenach pozostających w jego zarządzie ustawił 10 domków dla owadów.

Katowickie Baseny wspierają miejskie pszczoły

Do miejskich działań wspierających pszczoły włączyły się także katowickie baseny. Po 2 ule znajdują się na terenie basenów Brynów i Zadole. W każdym ulu w okresie letnim mieszka około 50 tysięcy pszczół. Dzięki temu osoby odwiedzające baseny mogą zobaczyć, że troska o środowisko może być obecna także w codziennych, miejskich przestrzeniach. Ule wykonano z naturalnych materiałów, bez użycia tworzyw sztucznych i styropianu, a przy każdym z nich zamontowano poidełko. Do tego 3 ule zlokalizowane są na dachu siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach.

Zakład przy ul. Milowickiej 7B domem dla pszczół

Sieć katowickich uli uzupełnia MPGK Katowice, który posiada 2 ule znajdujące się na terenie obiektu spółki przy ul. Milowickiej. Obecność pasieki w takim otoczeniu pokazuje, że także infrastruktura komunalna może współtworzyć miejski ekosystem. Pszczoły są wrażliwe na stan środowiska i mogą pełnić rolę naturalnych wskaźników jego jakości.

Hotele dla owadów także na osiedlu KTBS

O obecności owadów zapylających pamięta również Katowickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego. Na terenie nowego osiedla przy ul. Kosmicznej ustawiono 10 domków dla owadów oraz pięć budek lęgowych dla ptaków.

Coraz więcej mieszkańców zwraca uwagę nie tylko na standard mieszkań, ale także na jakość otoczenia. Obecność zieleni, ptaków czy owadów zapylających wpływa na odbiór przestrzeni i pokazuje, że osiedle funkcjonuje w harmonii z naturą – mówi prezes KTBS Bronisława Kieczka.

Ty także możesz pomóc pszczołom

Pomaganie owadom zapylającym nie wymaga dużych nakładów – każdy może stworzyć własny domek dla owadów w ogrodzie lub na działce. Powinno się ustawić go w miejscu osłoniętym od wiatru i deszczu, najlepiej od strony południowej. Konstrukcje takich domków wykonywane są najczęściej z naturalnych materiałów, takich jak trzcina, słoma, gałęzie, szyszki czy suche liście.